Rüşvet suçu, kamu idaresine duyulan güveni korumak amacıyla 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 252. maddesinde düzenlenmiştir. Suçun tanımı 2012 yılında 6352 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve kapsamı genişletilmiştir.
Rüşvet suçunun kanuni tanımı
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 252. maddesine göre, görevinin ifasıyla ilgili bir işi yapması veya yapmaması için doğrudan veya aracılar vasıtasıyla bir kamu görevlisine veya göstereceği bir başka kişiye menfaat sağlayan kişi rüşvet vermiş olur. Bu menfaati kendisine veya göstereceği kişiye sağlayan kamu görevlisi ise rüşvet almış olur.
Kanunda “basit” ve “nitelikli” rüşvet ayrımı yapılmadan, her iki hâl aynı cezaya bağlanmıştır. Yani kamu görevlisinin görevine uygun bir işi yapması için menfaat sağlanması da rüşvettir.
Örnek: Tapu işlemini hızlandırması için tapu memuruna para verilmesi, işlem hukuka uygun olsa bile rüşvet suçunu oluşturabilir.
Rüşvet suçunun cezası
- Rüşvet veren ve rüşvet alan kamu görevlisi, dört yıldan on iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
- Rüşvet teklif edilmesi veya talep edilmesi karşı tarafça kabul edilmezse, ceza yarı oranında indirilir.
- Rüşvet teklif veya talebini iletmek, anlaşmayı sağlamak ya da rüşvetin teminine aracılık eden kişi, kamu görevlisi olup olmadığına bakılmaksızın müşterek fail olarak cezalandırılır.
- Rüşvet alan kişi yargı görevi yapan, hakem, bilirkişi, noter veya yeminli mali müşavir ise ceza üçte birden yarıya kadar artırılır.
Yargıtay içtihatlarında rüşvet suçu
Rüşvet suçu, bir tarafta rüşvet veren, diğer tarafta rüşvet alan kamu görevlisinin bulunduğu çok failli bir karşılaşma suçudur. Yargıtay uygulamasında öne çıkan ilkeler şunlardır:
- Rüşvet anlaşması, işin yapılmasından önce ya da en geç işin yapılması anında kurulmuş olmalıdır.
- Suçun oluşması için amaçlanan işin fiilen yapılması gerekmez.
- Menfaat, kamu görevlisinin görevine girmeyen bir iş için sağlanmışsa rüşvet suçu oluşmaz.
Rüşvet suçu hakkında sık sorulan sorular
Rüşvet teklif etmek tek başına suç mu?
Evet. Teklif kabul edilmese bile suç oluşur; ancak bu durumda ceza yarı oranında indirilir.
Kamu görevlisi zorla para istediyse yine rüşvet mi?
Hayır, bu durumda irtikap suçu gündeme gelebilir. Ayrıntılar için: Rüşvet ile İrtikap Arasındaki Fark. Pişmanlık hâlinde ceza verilmemesi için: Rüşvet Suçunda Etkin Pişmanlık.
Her somut olayın koşulları farklıdır. Atılacak adımlar için bir hukukçuya danışmanızı öneririz.


