Ortaklığın giderilmesinde arabuluculuk, 1 Eylül 2023’ten bu yana zorunludur. Yani paydaşlar arasında anlaşmazlık varsa, mahkemeye gitmeden önce arabulucuya başvurulması gerekir; aksi hâlde dava usulden reddedilir.

Bu konudaki tüm yazılarımız için: Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Rehberi

Hukuki dayanak

Bu kural, 7445 sayılı Kanun’la Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’na eklenen 18/B maddesinde yer alır. Madde, taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasını dava şartı olarak düzenler.

Süreç nasıl işler?

Başvuru, davaya bakacak mahkemenin bulunduğu yerdeki, yani kural olarak taşınmazın bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Arabulucu tüm paydaşları toplantıya davet eder. Paydaşlar malın kimde kalacağı, nasıl bölüneceği ya da satılıp bedelin nasıl paylaşılacağı konusunda anlaşmaya çalışır.

Örnek: Dört mirasçının ortak olduğu bir tarlada, arabuluculuk görüşmesinde iki mirasçı diğer ikisinin paylarını belirlenen bedelle satın almayı kabul ederse, süreç anlaşma belgesiyle dava açılmadan tamamlanabilir.

Anlaşma olursa, olmazsa

Anlaşma sağlanırsa düzenlenen anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi alınarak tapuda işlem yapılmasına esas olabilir. Anlaşma sağlanamazsa son tutanak düzenlenir ve dava bu tutanakla birlikte açılır. İlk toplantıya geçerli bir mazeret olmadan katılmayan taraf, dava sonunda haklı çıksa bile yargılama giderlerinden sorumlu tutulabilir.

Arabuluculukta anlaşmak zorunlu mu?

Hayır. Zorunlu olan arabulucuya başvurmaktır; anlaşmak tamamen tarafların iradesine bağlıdır. Paydaşlardan biri anlaşmaya yanaşmazsa arabulucu son tutanağı düzenler ve dava yolu açılır. Yine de arabuluculuk, paydaşların uzun ve masraflı bir dava yerine malın kimde kalacağını kendi aralarında belirlemesi için önemli bir fırsattır.

Paydaşlardan birine ulaşılamaması ya da paydaşın görüşmelere katılmaması da sürecin anlaşmazlıkla sonuçlanmasına yol açar.

Arabuluculuk görüşmeleri gizlidir; bu aşamada yapılan teklifler kural olarak sonradan açılacak davada delil olarak kullanılamaz.

Kısaca: ortaklığın giderilmesinde arabuluculuk

  • 1 Eylül 2023’ten beri dava şartıdır.
  • Başvuru kural olarak taşınmazın bulunduğu yerde yapılır.
  • Anlaşma belgesi tapuda işleme esas olabilir.
  • Toplantıya mazeretsiz katılmamanın masraf yönünden sonuçları vardır.

İlgili yazılar: Dava nasıl açılır? · İzale-i şuyu nedir?

Her olayın koşulları farklıdır. Atılacak adımlar için bir hukukçuya danışmanızı öneririz.