Hukuki el atma bedeli, imar planıyla kamu hizmetine ayrılıp uzun süre kamulaştırılmayan bir taşınmaz için malike ödenmesi gereken karşılıktır. Hesaplamada taşınmazın kamu alanına ayrılmış olması değil, gerçek değeri esas alınır.
Bu konudaki tüm yazılarımız için: Kamulaştırma ve Kamulaştırmasız El Atma Rehberi
Kamu alanı kısıtlaması değeri düşürmez
Taşınmazın planda park ya da okul alanı olarak gösterilmesi piyasada değerini düşürse de bedel hesabında bu kısıtlama dikkate alınmaz. Bilirkişi; taşınmazı çevresindeki benzer parsellerle karşılaştırır, konumunu, yola cephesini, altyapısını ve çevredeki imar durumunu göz önünde bulundurur.
Değer hangi tarihe göre belirlenir?
Yargıtay uygulamasında bedel kural olarak dava tarihindeki değer üzerinden belirlenir ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 11. maddesindeki ölçütler kıyasen uygulanır.
Örnek: 1.000 m² büyüklüğündeki bir arsa planda park alanı olarak gösteriliyorsa ve çevresindeki konut imarlı benzer arsalar metrekare başına 5.000 TL’den satılıyorsa, bilirkişi değerlendirmesinde bu emsaller esas alınır. Rakamlar yalnızca yöntemi göstermek içindir.
Bedel ödenince ne olur?
Mahkeme bedelin idareden tahsiline karar verdiğinde, taşınmazın tapusu iptal edilerek idare adına tescil edilir. Böylece malik bedeli alır, taşınmaz da kamu mülkiyetine geçer.
Bilirkişi raporu hazırlandıktan sonra taraflar rapora itiraz edebilir. Emsal olarak seçilen taşınmazların konum, büyüklük ve imar durumu bakımından gerçekten karşılaştırılabilir olup olmadığı, itirazlarda en sık tartışılan konudur. Mahkeme gerekirse ek rapor veya yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırabilir.
Taşınmazın yalnızca bir kısmı kamu alanına ayrılmışsa, bedel yalnızca o kısım için hesaplanır; kalan kısmın kullanılabilirliği de ayrıca değerlendirilebilir.
Dava sürerken taşınmazın plan durumu değişir ve kısıtlama kaldırılırsa, bu durum davanın sonucunu doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle dava süresince belediyedeki plan çalışmalarının da takip edilmesi önemlidir.
Kısaca: hukuki el atma bedeli
- Kamu alanı kısıtlaması bedeli düşürmez.
- Emsal satışlar, konum ve altyapı esas alınır.
- Değer kural olarak dava tarihine göre belirlenir.
- Bedel karşılığında tapu idare adına tescil edilir.
İlgili yazılar: Kamulaştırmasız el atma bedeli nasıl belirlenir? · Hukuki el atmada 5 yıl kuralı
Her taşınmazın durumu farklıdır. Atılacak adımlar için bir hukukçuya danışmanızı öneririz.


