Kamulaştırmasız el atma bedeli, idarenin kamulaştırma yapmadan kullandığı taşınmaz için malike ödenmesi gereken karşılıktır. Bedelin nasıl hesaplandığını bilmek, mahkemedeki bilirkişi raporunu değerlendirmeyi de kolaylaştırır.

Bu konudaki tüm yazılarımız için: Kamulaştırma ve Kamulaştırmasız El Atma Rehberi

Nitelik el atma tarihine, değer dava tarihine göre

Yargıtay uygulamasına göre taşınmazın niteliği (arsa mı, tarla mı) el atma tarihindeki durumuna göre belirlenir; değeri ise dava tarihindeki fiyatlar üzerinden hesaplanır. Hesaplamada 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 11. maddesindeki ölçütler kıyasen uygulanır.

Örnek: El atıldığı 2005 yılında tarla olan, sonradan imar planıyla konut alanına alınan bir taşınmazın bedeli, kural olarak tarla niteliği üzerinden, ama dava tarihindeki tarla değerleriyle hesaplanır.

Arsa ve tarla için yöntem

Arsa niteliğindeki taşınmazlarda değer, çevredeki emsal satışlarla karşılaştırılarak; tarla niteliğindeki taşınmazlarda ise taşınmazın getirebileceği net gelir esas alınarak bulunur.

Faiz

Yargıtay uygulamasında bedele kural olarak dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilir. Kanunun geçici 6. maddesi kapsamındaki eski tarihli el atmalar için özel hükümler saklıdır.

Taşınmazın bir kısmına el atıldıysa

El atma taşınmazın yalnızca bir bölümünü kapsıyorsa bedel o bölüm için hesaplanır. Kalan kısımda değer kaybı oluşmuşsa bu da ayrıca değerlendirilebilir.

El atma bedeli ve bilirkişi raporu

Mahkeme, taşınmazın bulunduğu yerde keşif yapar ve bilirkişi kurulundan rapor alır. Taraflar rapora itiraz edebilir; itirazlar yerinde görülürse ek rapor veya yeni bir bilirkişi incelemesi istenebilir. Raporda emsal alınan taşınmazların konum, büyüklük ve imar durumu bakımından gerçekten karşılaştırılabilir olup olmadığına dikkat etmek gerekir.

Bilirkişi raporunda bulunan bedel mahkemeyi kendiliğinden bağlamaz; hâkim, raporun emsal seçimi ve hesap yöntemi bakımından denetime elverişli olup olmadığını inceler.

Kısaca: el atma bedeli

  • Taşınmazın niteliği el atma tarihine göre belirlenir.
  • Değer, dava tarihindeki fiyatlarla hesaplanır.
  • Arsada emsal satışlar, tarlada net gelir esas alınır.
  • Bedele kural olarak dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilir.

İlgili yazılar: Kamulaştırma bedeli nasıl hesaplanır? · Kısmi kamulaştırmada değer kaybı

Her taşınmazın durumu farklıdır. Atılacak adımlar için bir hukukçuya danışmanızı öneririz.