Kısmi kamulaştırma, idarenin taşınmazın tamamını değil yalnızca ihtiyaç duyduğu bölümünü almasıdır. Yol genişletmelerinde sık görülür. Asıl sorun ise çoğu zaman alınan kısım değil, geride kalan kısımdır.

Bu konudaki tüm yazılarımız için: Kamulaştırma ve Kamulaştırmasız El Atma Rehberi

Kısmi kamulaştırmada kalan kısmın değer kaybı

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 12. maddesine göre, kısmen kamulaştırma sonucunda taşınmazın geri kalan kısmında bir değer azalması meydana gelirse, bu azalma da kamulaştırma bedeline eklenir. Değer kaybının kamulaştırma nedeniyle oluşması gerekir.

Örnek: 1.000 m² bir arsanın 600 m²’si yol için kamulaştırılıyor. Geriye kalan 400 m², dar ve uzun bir şeride dönüştüğü için tek başına imar parseli oluşturamıyor. Bu durumda yalnızca 600 m²’nin değeri değil, kalan 400 m²’deki değer düşüklüğü de bedele eklenmelidir.

Kalan kısım kullanılamıyorsa tamamının kamulaştırılması

Kalan kısım, kullanılamayacak hâle gelmişse malik bu kısmın da kamulaştırılmasını isteyebilir. Kanun bu talebi süreye bağlamıştır; süre kaçırılırsa bu hak kullanılamaz. Bu nedenle talebin, bedel tespiti süreci içinde ve zamanında yazılı olarak yapılması önemlidir.

Yargıtay uygulamasında kalan kısımdaki değer azalışının yüzde 50’yi aşıp aşmamasına göre ayrım yapılmaktadır. Değer kaybı yüzde 50’yi geçiyorsa mahkeme öncelikle malike bu oranla yetinip yetinmeyeceğini sorar.

Kısmi kamulaştırma hakkında sık sorulan sorular

Kalan kısmın değeri artarsa ne olur?

Kanun, kalan kısmın değerinde artış olması ihtimalini de ayrıca düzenlemiştir. Değer artışı, hesaplamada ayrıca dikkate alınabilir. Bu nedenle bilirkişi raporunda kalan kısmın kamulaştırma öncesi ve sonrası durumunun ayrı ayrı incelenmesi gerekir.

Bu talepleri ne zaman ileri sürmeliyim?

Kalan kısma ilişkin talepler bedel tespiti ve tescil davası sırasında değerlendirilir. Tebligattan sonraki süreler için: Kamulaştırma Tebligatı Aldım: Bedel Tespiti ve 30 Günlük Süre.

Tapuda ne değişir?

Kısmi kamulaştırmada taşınmazın kamulaştırılan bölümü ayrılır. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü uygulamasına göre kısmi kamulaştırma işlemleri ifrazı zorunlu kılar ve bunun için ayrıca il idare kurulu ya da belediye encümeni kararı alınması gerekmez.

Değer kaybını kim belirler?

Kalan kısımdaki değer kaybı, bedel tespiti davasında bilirkişi kurulunca belirlenir. Kalan kısmın yüzölçümü, geometrik şekli, yola cephesi ve imar durumu bu değerlendirmede önemlidir.

Her taşınmazın durumu farklıdır. Atılacak adımlar için bir hukukçuya danışmanızı öneririz.