Kamulaştırılan taşınmazın geri alınması, pek bilinmeyen ama önemli bir haktır. Arsanız bir proje için kamulaştırılmış, ama yıllar geçmesine rağmen üzerinde hiçbir çalışma yapılmamış olabilir. Kanun bu durumda eski malike taşınmazı geri alma imkânı tanır.

Bu konudaki tüm yazılarımız için: Kamulaştırma ve Kamulaştırmasız El Atma Rehberi

Kamulaştırılan taşınmazın geri alınması şartları

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 23. maddesine göre geri alma hakkı şu şartlar birlikte gerçekleşince doğar:

  • Kamulaştırma bedelinin kesinleşmesinden itibaren beş yıl geçmiş olmalıdır.
  • Bu süre içinde kamulaştırmayı yapan ya da taşınmazın devredildiği idare, kamulaştırma amacına uygun hiçbir işlem veya tesisat yapmamış olmalıdır.
  • Taşınmaz kamu yararına bir ihtiyaca tahsis edilmeyerek olduğu gibi bırakılmış olmalıdır.

Bu durumda eski malik ya da mirasçıları, kamulaştırma bedelini faiziyle ödeyerek taşınmazı geri alabilir.

Örnek: Bir tarla 2018’de kavşak projesi için kamulaştırılmış ve bedel aynı yıl kesinleşmiştir. 2023’e kadar arazide hiçbir yol çalışması yapılmamış, arazi boş bırakılmıştır. Bu durumda eski malik geri alım hakkını değerlendirebilir.

Geri alım hakkı için süre sınırı

Geri alım hakkı süresiz değildir. Hak, doğduğu andan itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır. Ayrıca özel kanunlarda bu hakkın kullanılamayacağı öngörülmüşse geri alım mümkün olmaz.

Geri alım hakkında sık sorulan sorular

İdare küçük bir çalışma yaptıysa hak düşer mi?

Kanun, kamulaştırma amacına uygun bir işlem veya tesisat yapılmasından söz eder. Yapılan çalışmanın bu nitelikte olup olmadığı her olayda ayrıca değerlendirilir.

Mirasçılar bu hakkı kullanabilir mi?

Evet. Kanun geri alım hakkını eski malik ve mirasçılarına tanımıştır.

İlgili yazı: Kamulaştırma Tebligatı Aldım: Bedel Tespiti ve 30 Günlük Süre.

Bir yıllık süre ne zaman başlar?

Geri alım hakkı, beş yıllık süre içinde amaca uygun hiçbir işlem yapılmaması hâlinde doğar ve doğduğu andan itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır. Bu süre kaçırılırsa hak kullanılamaz.

Aynı proje için birden fazla taşınmaz kamulaştırıldıysa?

Yargıtay, aynı amaç için birlikte kamulaştırılan taşınmazları birlikte değerlendirmektedir. Projenin bir bölümünde amaca uygun çalışma yapılmışsa, bunun diğer taşınmazlar bakımından etkisi ayrıca incelenir.

Her taşınmazın durumu farklıdır. Atılacak adımlar için bir hukukçuya danışmanızı öneririz.